Atölyede 5S Düzeni ve Takım Arabasının Rolü

5S, Japon üretim kültüründen gelen basit bir düzen yöntemi. Takım arabası, 5S’in atölyedeki en somut uygulama alanıdır.

1. Seiri — Ayıkla

Arabadaki her aleti çıkarın ve son üç ayda kaç kez kullandığınızı sorun. Hiç kullanılmayanlar arabadan çıkar, sabit dolaba gider. Ortalama bir atölyede bu adım arabanın içeriğini üçte bir azaltır.

2. Seiton — Düzenle

Kalan aletleri kullanım sıklığına göre katmanlayın: en çok kullanılan en üst sığ çekmeceye. Köpük yuva bu adımın kalıcı hâlidir; foam düzen yazımıza bakabilirsiniz.

3. Seiso — Temizle

Vardiya sonunda beş dakika: çekmece içleri, üst tabla ve tekerlekler. Bu adım aynı zamanda bir kontroldür; kirlenen ray, dolanan tekerlek ve gevşeyen aksesuar burada fark edilir.

4. Seiketsu — Standartlaştır

Aynı işi yapan tüm arabalar aynı düzende olmalı. Bir teknisyen başka bir istasyona geçtiğinde aleti aramamalı. Standart, fotoğrafla belgelenir ve arabanın yanına asılır.

5. Shitsuke — Sürdür

Haftalık 10 dakikalık görsel denetim yeterlidir. Denetimi yönetici değil, ekibin kendisi dönüşümlü yapmalıdır; dışarıdan denetlenen 5S birkaç ayda söner.

Ölçülebilir sonuç

5S’in tek geçerli göstergesi “alet arama süresi”dir. Uygulamadan önce ve sonra birkaç vardiya bunu ölçün; iyileşme yoksa düzen değil, görüntü değişmiştir.